Zdrowe odżywianie w przedszkolu to fundament prawidłowego rozwoju fizycznego, odporności oraz koncentracji każdego dziecka.
Wiek przedszkolny to kluczowy moment, w którym kształtują się nawyki żywieniowe na całe dorosłe życie. Współczesne placówki przedszkolne kładą ogromny nacisk na to, by posiłki były nie tylko smaczne, ale przede wszystkim zbilansowane i zgodne z najnowszymi wytycznymi Ministerstwa Zdrowia.
Dlaczego warto zacząć jak najwcześniej?
Okres dzieciństwa i wczesnej młodości to czas intensywnego rozwoju fizycznego oraz mózgowego. Młody organizm potrzebuje najwyższej jakości "paliwa". Zdrowe odżywianie od najmłodszych lat przynosi wymierne korzyści:
-
Silna odporność: Dieta bogata w witaminy i minerały pomaga skutecznie walczyć z infekcjami.
-
Lepsza koncentracja: Prawidłowo zbilansowane posiłki wspierają pracę mózgu, pamięć i efektywność w szkole.
-
Profilaktyka chorób: Wczesne nawyki drastycznie zmniejszają ryzyko otyłości, cukrzycy typu 2 oraz chorób serca w przyszłości.
-
Stały poziom energii: Unikanie nagłych skoków cukru chroni dziecko przed zmęczeniem i rozdrażnieniem.
Nawyki, które należy wspierać:
1. 4–5 POSIŁKÓW DZIENNIE. Zapewnia nam to zbilansowaną dietę, bez długich okresów niejedzenia i nadmiernie obfitych posiłków. Ogranicza to również szansę sięgania po przekąski w długich okresach niejedzenia.
2. CODZIENNE JEDZENIE ŚNIADANIA. Sprawia, że mamy energię do wyzwań od rana i chronimy się przed odczuwaniem stresu wywołanego brakiem jedzenia.
3. JEDZENIE W SPOKOJU. Daje nam możliwość czerpania przyjemności z posiłku i chroni przed nadmiernym jedzeniem.
4. JEDZENIE W RODZINNYM GRONIE. Jest szansą na poznanie swoich upodobań i zgodnie z nimi zaplanowania posiłków.
5. WŁĄCZANIE DZIECI W PLANOWANIE zdrowych posiłków oraz ich przygotowywanie.
6. ZACHĘCANIE DZIECI DO PRÓBOWANIA nowych produktów spożywczych, np. poprzez danie im możliwości wyboru pomiędzy dwoma nieznanymi warzywami czy owocami i podanie małych porcji.
7. PORCJE ODPOWIEDNIE DO WIEKU ORAZ PŁCI, gdyż dziewczynki i chłopcy mają różne zapotrzebowanie na kalorie w zależności od wieku.
8. PICIE WODY jako głównego źródła płynów podczas posiłków i pomiędzy nimi.
9. AKTYWNY STYL ŻYCIA, w tym ćwiczenia fizyczne o średniej i dużej intensywności co najmniej 60 minut kilka razy w tygodniu (spacer, bieganie, zabawa w parku, gimnastyka itp.).
10. SPOŻYWANIE:
• sezonowych warzyw, zwłaszcza surowych,
• świeżych, sezonowych owoców, najczęściej na surowo, wraz z jadalną skórką
• pełnoziarnistych produktów zbożowych i ziemniaków (chleb, makaron, ryż, itp.),
• mleka i produktów mlecznych,
• roślin strączkowych (cieciorka, fasola, soczewica, itp.) zamiast części dań mięsnych,
• suszonych owoców i orzechów jako przekąska lub deser,
• oleju rzepakowego tłoczonego na zimno lub oliwy z oliwek na surowo jako dodatek do dań np. sałatek.
Edukacja przez zabawę, czyli jak przedszkole zachęca do zdrowego jedzenia. Samo podanie zdrowego posiłku to za mało – dzieci muszą chcieć po nie sięgać. Dlatego w naszym przedszkolu realizuje się to poprzez angażujące warsztaty i zabawy tematyczne:
- Segregowanie produktów: Dzieci uczą się dzielić jedzenie na „zdrowe” (pełne witamin) oraz „niezdrowe” (słodycze, chipsy) za pomocą kolorowych koszyków czy tablic dydaktycznych.
- Kulinarne eksperymenty: Samodzielne przygotowywanie kolorowych twarogowych past, komponowanie wielowarzywnych kanapek-zwierzątek czy wyciskanie świeżych soków budzi w dzieciach ciekawość.
Wspólny front: Przedszkole i Rodzice
Sukces edukacji żywieniowej zależy od spójności działań w domu i w placówce. Jeśli dziecko w przedszkolu pije wyłącznie wodę i je warzywa, a w domu otrzymuje słodzone soki i wysoko przetworzone przekąski, wypracowane nawyki szybko zanikną. Warto rozmawiać z dzieckiem o tym, co jadło w przedszkolu i wspólnie odtwarzać zdrowe przepisy podczas weekendowego gotowania.
Opracowała Daria Stawska
Bibliografia:
- „Karmimy małe dziecko” J.Zdzienicka
- strona internetowa – Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej- https://ncez.pzh.gov.pl
- artykuł ze strony internetowej https://psych.uw.edu.pl – „Zdrowe nawyki żywieniowe u dzieci i młodzieży”.